2013

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
2013
Calendario gregoriano 2013
MMXIII
Ab urbe condita 2766
Calendario armenio 1462
Calendario chinés 4709 – 4710
Calendario hebreo 5773 – 5774
Calendario hindú
 ·  Vikram Samvat 2068 – 2069
 ·  Shaka Samvat 1935 – 1936
 ·  Kali Yuga 5114 – 5115
Calendario persa 1391 – 1392
Calendario musulmán 1434 – 1436
Calendario rúnico 2263
Década de 2010
2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

2013 foi un ano común empezado en martes segundo o calendario gregoriano

Acontecementos[editar | editar a fonte]

Xaneiro[editar | editar a fonte]

Tropas francesas durante a intervención militar en Malí.
Traxedia da discoteca Kiss deixa 239 mortos no Brasil.
Torre executiva PEMEX tras a explosión.
  • 1 de xaneiro
  • 2 de xaneiro
  • 5 a 20 de xaneiro - 34ª edición do Rally Dakar que atravesou os países da Arxentina, Chile e o Perú.
  • 7 de xaneiro - En Zúric (Suíza), Lionel Messi gaña o seu cuarto Balón de Ouro sobre Cristiano Ronaldo e Andrés Iniesta, superando así a Johan Cruyff, Marco van Basten e Michel Platini no número de trofeos.
  • 8 de xaneiro - En Siria, en plena guerra, mísiles do exército impactan en Alepo, unha das cidades máis conflitivas da contenda.[11]
  • 9 de xaneiro - A Fragata Libertad da Arxentina regresa á Base Naval de Mar del Plata tras estar 78 días retida no porto Tema de Ghana polo reclamo xudicial dos fondos voitre.
  • 10 de xaneiro
    • Ante a imposibilidade de que o presidente Hugo Chávez xuramente fisicamente para o seu novo mandato (2013 - 2019) en Venezuela, o mesmo pobo fai un "xuramento" en nome do xefe de Estado nun multitudinario acto.
    • Dous atentados deixan un saldo de 101 vítimas mortais no Paquistán.[12]
  • 11 de xaneiro - Francia inicia a intervención militar en Malí para frear o avance de rebeldes islámicos ligados a Al Qaeda.
  • 15 de xaneiro
    • Australia anuncia que retirará as súas tropas de Afganistán a finais de 2013 e non no primeiro trimestre de 2014, como estaba previsto. Isto débese a que a seguridade do país ocupado transferiuse ao seu exército e Policía Nacional.[13]
    • Durante a guerra civil siria, dous ataques con explosivos destrúen a Universidade de Alepo, deixando 80 persoas falecidas.[14]
  • 17 de xaneiro
    • A secretaria de Estado de Estados Unidos, Hillary Clinton, exhorta o goberno comunista de Laos, para que abra unha investigación co fin de coñecer o paradoiro dun activista social nese país, Somphone Sombath, quen desapareceu na capital, Vientiane, en decembro de 2012.[15]
    • En Colombia o ELN atribúese o secuestro de cinco enxeñeiros, entre eles dous peruanos e un canadense no norte de Bolívar.
  • 21 de xaneiro - A Lúa eclipsa o planeta Xúpiter, fenómeno só visible en Suramérica.[16]
  • 22 de xaneiro - Nos arredores da Base militar de Incirlik, en Turquía, polo menos 25 persoas son detidas cando participaban nunha manifestación contra o despregue de mísiles da OTAN na fronteira con Siria. Os protestantes temen que o país se converta no centro dunha actividade militar contra a súa veciña nación do sur. Pola súa parte, a organización bélica asegura que esta misión ten como fin protexer Turquía da guerra civil en Siria.[17]
  • 23 de xaneiro - Na capital de Venezuela, Caracas, a oposición realiza unha multitudinaria congregación en rechazo á decisión que tomou o Tribunal Supremo de Xustiza de postergar indefinidamente a toma de posesión presidencial de Hugo Chávez, pola súa enfermidade. Estivo presente o dirixente opositor, Henrique Capriles, quen exhortou a unidade da oposición e a derrotar “a violencia” do Goberno. O oficialismo tamén estivo aglomerado para expresar a súa solidariedade co xefe de Estado, quen se encontraba na capital cubana desde o 11 de decembro do ano anterior.[18]
  • 25 de xaneiro
  • 26 a 28 de xaneiro: I Cumio da Comunidade de Estados Latinoamericanos e Caribeños e a Unión Europea en Santiago de Chile.
  • 26 de xaneiro - Sentenza de morte a 21 persoas deriva en protestas contra o tribunal na cidade exipcia de Port Said, nas que morren 31 manifestantes e dous axentes da policía, isto no contexto da Traxedia de Port Said ocorrida un ano atrás.[21]
  • 27 de xaneiro - No centro da cidade de Santa Maria, Rio Grande do Sul, Brasil, un violento incendio deixa 239 mortos e 124 feridos na discoteca Kiss.[22][23][24][25]
  • 28 de xaneiro - A raíña Beatriz I dos Países Baixos anuncia que abdicará o próximo 30 de abril, no seu fillo Guillerme.
  • 31 de xaneiro
    • explosión da Torre Executiva Pemex (capital de México), deixa 37 mortos,[26] 126 lesionados e varias persoas atrapadas dentro do edificio siniestrado,[27] que quedou con importantes danos no interior.
    • Preto da cidade de Pretoria, en Suráfrica, un tren impacta con outro estacionado, deixando polo menos 200 persoas feridas e unha perda duns 164.206 rands surafricanos.[28]
    • O volcán Lokon da illa Célebes, en Indonesia, expulsa unha nube de polvo duns 800  m de altura e rexistra dúas explosións durante as primeiras horas do día, pondo en alerta os habitantes da illa. En consecuencia, as autoridades fixan un radio de seguridade de 2,5 km e a Axencia Nacional de Vulcanoloxía de Indonesia alerta a poboación a través dun diario local sobre a probabilidade de máis erupcións e pide que se manteñan afastados do accidente xeográfico.[29]

Febreiro[editar | editar a fonte]

Lino Oviedo en 2008.
O 28 de febreiro, Bieito XVI convértese en Papa Emérito.
Evento meteorítico en Rusia.

Marzo[editar | editar a fonte]

Uhuru Kenyatta, novo presidente de Kenya.
Papa Francisco. Foi electo o 13 de marzo como primeiro Sumo Pontífice latinoamericano.
  • 4 de marzo
    • Rebeldes toman completamente a cidade siria de Raqqa, en plena guerra civil. Primeira cidade que dominan completamente, algo significativo na súa loita.
    • Accidente aéreo deixa decenas de mortos na República Democrática do Congo. O avión veuse abaixo sobre un barrio residencial, cando estaba a punto de aterrar na cidade de Goma, ao leste do país.[69]
  • 5 de marzo - No Hospital Militar Dr. Carlos Arvelo da cidade de Caracas, falece ás 16:25 hora local (20:55, UTC),[70] o Presidente de Venezuela, Hugo Chávez aos 58 anos de idade e tras 14 anos de goberno.[71][72] A noticia tivo alcance mundial e foi seguida por millóns de persoas en todo o mundo. A raíz disto máis de 16 países declararon varios días de dó nacional en homenaxe a Hugo Chávez.
  • 6 de marzo
    • Rebeldes sirios secuestran 21 soldados filipinos da ONU, mentres inspeccionaban un posto de observación danado na fronteira dos Altos do Golán.
    • Un accidente aéreo deixa 9 falecidos no Perú, nas proximidades de Lima e Cuzco. A avioneta quedou completamente destruída polo mal tempo de tormentas eléctricas e caeu moi cerca de Tacna.
  • 7 de marzo - En Libia decenas de homes armados asaltaron o canal de televisión Al Asema, en Trípoli, e secuestraron cinco xornalista. Así mesmo, os agresores destruíron parte dos equipos do canal, que deixou de emitir temporalmente tras o ataque.[73][74]
  • 8 de marzo
    • Tras a morte de Hugo Chávez, o vicepresidente de Venezuela, Nicolás Maduro asume como presidente encargado de Venezuela, e nomea como vicepresidente executivo o xenro de Hugo Chávez, Jorge Arreaza, todo isto mentres se esperan as eleccións presidenciais en abril para escoller o sucesor do falecido líder.[75]
    • Lévase a cabo na Academia Militar de Venezuela, o funeral de Estado do presidente de Venezuela, Hugo Chávez, a onde asistiron presidentes, xefes de estado e delegacións de máis de 55 países do mundo.
  • 9 de marzo - En Kenya, Uhuru Kenyatta é elixido presidente na primeira volta co 50,07% dos votos. A Corte Suprema determinará se o resultado anunciado pola IEBC (Comisión Electoral Independente) é legal.[76][77]
  • 10 e 11 de marzo - Lévase a cabo referendo sobre a soberanía das Illas Malvinas para determinar se a poboación desexa continuar baixo a administración británica, o cal resulta así cun 99,83% de aprobación.
  • 10 de marzo - Corea do Norte anulou o Tratado de Non Agresión coa súa veciña Corea do Sur. Dito armisticio finalizou a guerra de Corea, polo tanto, a súa anulación significa que ambas nacións quedan novamente en estado de Guerra
  • 11 de marzo - Corea do Norte anuncia que está lista para unha Guerra Total en contra de Corea do Sur e Estados Unidos.
  • 12 de marzo - Comezo do conclave no que se elixirá o sucesor do Papa emérito Bieito XVI.
  • 13 de marzo - O cardeal arxentino Jorge Mario Bergoglio é elixido Papa, adoptando o nome de Francisco. É o Papa número 266 da historia, o primeiro americano e o primeiro xesuíta.
  • 15 de marzo - Inicia a temporada da temporada 2013 de Fórmula 1.
  • 16 de marzo - Referendo constitucional de Cimbabue de 2013.
  • 17 de marzo - Na capital do Perú, Lima, ten lugar un referendo para revogar a alcaldesa, Susana Villarán. Foi solicitado e aceptado o ano anterior (véxase Referendo municipal de Lima de 2013).[78][79]
  • 18 de marzo
    • Na batalla de Alepo, úsanse por primeira vez armas químicas na guerra civil siria, deixando 26 mortos e 86 feridos, moi posiblemente por culpa de Al-Assad.
    • En Mogadixo (capital somalí) un atentando terrorista cerca o Palacio Presidencial, chamado Vila Somalia, deixa entre 7 e 10 mortos. Os perpetradores conduciran un vehículo cargado de explosivos até cerca doutro (libre de explosivos) e ao estalar incendiou un minibus urbano onde pereceron as vítimas. O ataque tería como branco un camión, onde se encontraban funcionarios gobernamentais, segundo algunhas testemuñas.[80]
  • 20 de marzo - En Ciudad de Panamá (capital panameña) desátase un incendio no vertedoiro de lixo máis grande da cidade, Cerro Patacón. O fume esténdese por case toda a cidade provocando severos danos ambientais. As autoridades e corpos especiais traballan para manter o sinistro baixo control.[81]
  • 23 de marzo - Encontro entre o papa emérito Bieito XVI e o seu sucesor Francisco.
  • 24 de marzo - Na capital de República Centroafricana, Bangui, rebeldes toman o Palacio Presidencial, derrocando o presidente, François Bozizé (quen se encontra en paradoiro descoñecido),[82] e asume de forma interina o poder, o militar, Michel Djotodia. O golpe de Estado é a consecuencia final da rebelión iniciada o ano anterior. A Unión Africana,[83] a ONU,[84] entre outros organismos, expresaron o seu rechazo ao golpe. Mentres que Francia enviou as súas tropas para evitar que o aeroporto da cidade tamén caia en mans dos rebledes[85] (véxase Golpe de Estado de República Centroafricana de 2013).[86]
  • 27 de marzo - En Taiwán un morto e numerosos edificios danados por sismo 6.1 graos.[87]
  • 30 de marzo - Corea do Norte declárase en estado de guerra total coa república surcoreana.

Abril[editar | editar a fonte]

Maio[editar | editar a fonte]

Xuño[editar | editar a fonte]

Xullo[editar | editar a fonte]

Imaxe do accidente de Angrois tomada desde a autoestrada do Atlántico.

Agosto[editar | editar a fonte]

Setembro[editar | editar a fonte]

Outubro[editar | editar a fonte]

Novembro[editar | editar a fonte]

Decembro[editar | editar a fonte]

Ciencia e tecnoloxía[editar | editar a fonte]

Arte e cultura[editar | editar a fonte]

Deportes[editar | editar a fonte]

Nacementos[editar | editar a fonte]

Mortes[editar | editar a fonte]

Xaneiro[editar | editar a fonte]

Febreiro[editar | editar a fonte]

Marzo[editar | editar a fonte]

Abril[editar | editar a fonte]

Maio[editar | editar a fonte]

Xuño[editar | editar a fonte]

Xullo[editar | editar a fonte]

Agosto[editar | editar a fonte]

Setembro[editar | editar a fonte]

Outubro[editar | editar a fonte]

Novembro[editar | editar a fonte]

Decembro[editar | editar a fonte]

Día das letras galegas[editar | editar a fonte]

Premio Nobel[editar | editar a fonte]

No ano de 2013, as seguintes persoas foron contempladas co premio Nobel:

Notas[editar | editar a fonte]

  1. http://www.nexotur.com/nexobus/capital/estonia/ofrece/transporte/publico/gratuito/usuarios/que/demuestren/ser/residentes/tallin/55242/
  2. http://noticias.lainformacion.com/mundo/la-capital-de-estonia-primera-gran-ciudad-europea-con-transporte-publico-gratuito_ew5wLI3EKuEoL9FwrkptC2/
  3. http://actualidad.rt.com/ultima_hora/view/83083-transporte-publico-capital-estonia-gratuito
  4. http://internacional.elpais.com/internacional/2013/01/01/actualidad/1357042075_048003.html
  5. http://www.rtve.es/noticias/20130101/menos-60-muertos-fiestas-ano-nuevo-costa-marfil/594380.shtml
  6. http://www.lanacion.com.ar/1541899-al-menos-60-muertos-en-una-avalancha-en-costa-de-marfil
  7. http://www.europapress.es/latam/colombia/noticia-colombia-menos-trece-miembros-farc-muertos-bombardeo-aereo-noroeste-colombia-20130101170355.html
  8. http://www.rtve.es/noticias/20130101/mueren-menos-13-guerrilleros-operacion-militar-contra-farc-colombia/594421.shtml
  9. http://www.lagaceta.com.ar/nota/527749/mundo/guerra-civil-siria-provoco-60000-muertos.html
  10. AFP (2 de xaneiro de 2012). "Puerto Rico tiene nuevo gobernador: Alejandro García Padilla fue hoy juramentado". Noticias 24. Consultado o 3 de xaneiro de 2013. 
  11. http://internacional.elpais.com/internacional/2013/01/07/album/1357595499_994199.html#1357595499_994199_1357597430
  12. http://www.ambito.com/noticia.asp?id=670818
  13. Australia anuncia retiro anticipado de tropas de Afganistán, en Diario Granma de Cuba.
  14. http://www.informador.com.mx/internacional/2013/430426/6/suman-83-muertos-por-explosion-en-universidad-siria.htm
  15. La Voz de Rusia de Rusia. "Hillary Clinton insta a Laos a investigar paradero de activista". Consultado o 18 de xaneiro de 2013. 
  16. La Luna ocultará Júpiter durante la noche de este lunes
  17. Al menos 25 detenidos en Turquía por protestas contra misiles de la OTAN, en Telesur de Venezuela.
  18. Capriles pidió unidad a la oposición en marcha contra Hugo Chávez, en El Comercio do Perú.
  19. http://www.larioja.com/agencias/20130125/economia/turkmenistan-anuncia-intencion-entrar_201301250923.html
  20. Ministra Varela: 58 personas perdieron la vida en hechos violentos de Uribana
  21. http://www.lostiempos.com/diario/actualidad/internacional/20130127/sentencia-por-masacre-suma-31-muertes-a-crisis-en_200257_427398.html
  22. Tragedia en una discoteca de Brasil, en El País de España.
  23. Al menos 235 muertos en el incendio de una discoteca en Brasil, en El Mundo de España.
  24. Incendio mortal en una discoteca de Brasil, en Cadena Ser.
  25. Tragedia en Brasil: 231 muertos en incendio de una discoteca, en Infobae.
  26. L. Montalvo, Tania (4 de febreiro de 2013). "Las cifra de muertos tras la explosión en Pemex aumenta a 37". CNNMéxico (en español). Consultado o 4 de febreiro de 2013. 
  27. http://noticias.terra.com.mx/mexico/df/trabajadores-de-pemex-podrian-estar-atrapados-en-escombros,2dd12798ae29c310VgnVCM3000009acceb0aRCRD.html
  28. Choque de trenes en Suráfrica deja al menos 200 heridos, en Televisa de México.
  29. Alerta en Indonesia por expulsión de humo y polvo del volcán Lokon, en Prensa Latina.
  30. http://www.telam.com.ar/notas/201302/6436-tres-muertos-y-heridos-por-un-atentado-en-la-embajada-de-eeuu-en-turquia.html
  31. En Paraguay, Lino Oviedo muere en accidente de helicóptero, en El Universo de Ecuador.
  32. El partido de Lino Oviedo sospecha que el político fue asesinado, en República.com.
  33. Federico Franco comprometido con investigación de la muerte de Lino Oviedo, en UPI de España.
  34. USGS temblor en Islas Salomón.
  35. IGN réplica en Islas Salomón.
  36. IGN réplica en Islas Salomón.
  37. Quake off Solomon Islands triggers deadly tsunami (en inglés)
  38. "Un terremoto de 8 grados cerca de las islas Salomón provoca un tsunami". El País. Consultado o 6 de febreiro de 2013. 
  39. "Una serie de atentados contra chiíes deja al menos 31 muertos en Irak". El País. 8/2/2013. Consultado o 9 de febreiro de 2013. 
  40. Murieron cuatro personas debido a las torrenciales lluvias en Arequipa, en El Comercio do Perú.
  41. Avioneta se desploma en universidad argentina; mueren 4, en Pulso de México.
  42. http://blogs.perfil.com/lamuralla/2013/02/10/feliz-ano-nuevo-chino/
  43. http://noticias.terra.com.ar/sociedad/el-ano-nuevo-chino-se-abrio-con-tremenda-fiesta-en-asia,caf5ad2c5c7bc310VgnCLD2000000dc6eb0aRCRD.html
  44. http://www.heraldo.es/noticias/sociedad/2013/02/10/lluvia_polvora_para_recibir_ano_nuevo_chino_221910_310.html
  45. http://www.informador.com.mx/internacional/2013/436415/6/avalancha-humana-deja-36-muertos-tras-fiesta-religiosa-en-india.htm
  46. http://america.infobae.com/notas/66305-India-36-muertos-por-una-avalancha-humana
  47. Pablo Ordaz (11/02/2013). "El Papa anuncia su renuncia el próximo 28 de febrero por razones de salud". El País. Consultado o 12 de febreiro de 2013. 
  48. http://america.infobae.com/notas/66440-Benedicto-XVI-tras-su-renuncia-Ha-sido-por-el-bien-de-la-Iglesia
  49. http://www.abc.es/sociedad/20130213/abci-papas-longevos-benedicto-201302121951.html
  50. http://www.losandes.com.ar/notas/2013/2/12/historica-renuncia-papa-benedicto-deja-papado-febrero-696229.asp
  51. http://www.telam.com.ar/notas/201302/7497-benedicto-xvi-aseguro-que-renuncia-al-papado-en-plena-libertad.html
  52. http://www.telesurtv.net/articulos/2013/02/11/al-menos-18-muertos-por-la-explosion-de-una-mina-de-carbon-en-rusia-6903.html
  53. http://www.telesurtv.net/articulos/2013/02/11/accidente-aereo-en-liberia-dejo-al-menos-10-muertos-4243.html
  54. https://archive.is/20130411014120/www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jWy0rfeMa6ypfHvPgj9Pw-N_zqSQ?docId=CNG.aa291d2dd4e1f041ecb18b7cc41cf503.261
  55. http://www.eltribuno.info/salta/252377-El-asteroide-2012-DA14-paso-a-27860-km-de-la-Tierra-y-siguio-de-largo.note.aspx
  56. [1], en El Nacional de Venezuela.
  57. Adiós al aeropuerto de Quito entre la nostalgia y el alivio, en ABC de España.
  58. http://www.telam.com.ar/notas/201302/8160-dimitio-el-gobierno-de-bulgaria-tras-diez-dias-de-protestas-populares.html
  59. Calendario de elecciones en África en 2013
  60. http://mexico.cnn.com/mundo/2013/02/25/raul-castro-anuncia-que-dejara-la-presidencia-de-cuba-en-2018
  61. http://www.losandes.com.ar/notas/2013/2/26/tras-anuncio-raul-comenzo-post-castro-cuba-698747.asp
  62. http://www.lanacion.com.ar/1557637-raul-castro-fue-reelecto-por-otros-5-anos-en-cuba
  63. "Festival de Viña 2013 cambia de fecha" (en español). El Martutino. 6 de xuño de 2012. Consultado o 2 de xaneiro de 2013. 
  64. Rumanía prepara un nuevo proyecto de ley para prohibir las organizaciones y símbolos comunistas, en laRepública.es.
  65. http://www.telam.com.ar/notas/201302/8699-diecinueve-turistas-murieron-al-caer-un-globo-aerostatico-en-luxor.html
  66. http://www.wradio.com.mx/noticias/internacional/cae-globo-aerostatico-a-tierra-en-luxor-con-saldo-de-19-muertos/20130226/nota/1848938.aspx
  67. http://www.diariodenavarra.es/noticias/mas_actualidad/internacional/2013/02/26/al_menos_muertos_caer_globo_aerostatico_luxor_108916_1032.html
  68. http://internacional.elpais.com/internacional/2013/02/27/actualidad/1361964444_734204.html
  69. http://www.clarin.com/mundo/Decenas-muertos-caer-avion-Congo_0_876512530.html
  70. Maduro: Falleció el presidente Chávez a las 4:25 de la tarde en El Nacional de Venezuela.
  71. Murió Hugo Chávez en Clarín de Argentina.
  72. Duelo e incertidumbre en Venezuela tras la muerte de Chávez en El País de España.
  73. http://noticias.terra.com.ar/sociedad/grupo-armado-asalta-una-television-libia-y-secuestra-a-varios-periodistas,1afb4b9ccd44d310VgnCLD2000000ec6eb0aRCRD.html
  74. http://www.20minutos.es/noticia/1752397/0/asalto-television/libia/retienen-varios-periodistas/
  75. http://www.lanacion.com.ar/1561520-maduro-asume-la-presidencia-de-venezuela-en-medio-de-las-criticas-de-opositores
  76. http://www.la-razon.com/mundo/Kenyata-gana-elecciones-presidenciales-Kenia_0_1793220728.html
  77. http://www.prensa-latina.cu/index.php?option=com_content&task=view&idioma=1&id=1190761&Itemid=1
  78. JNE ratifica proceso de revocatoria contra alcaldesa de Lima, en PeriodismoPerú do Perú.
  79. Perú.21 de Perú (Consultado el 15 de novembro de 2012). "JNE ratifica que revocatoria se realizará el 17 de marzo de 2013". Consultado o 15 de novembro de 2012. 
  80. Muertos por explosión de vehículo en Somalia, en El Nuevo Herald.
  81. Nube de humo tóxico cubre Panamá, en El Comercio de Ecuador.
  82. Desconocen destino de presidente centroafricano Francois Bozize, en Prensa Laitna.
  83. La Unión Africana condena el golpe de Estado en República Centroafricana, en Europapress.
  84. ONU condena el golpe de Estado en República Centroafricana, en El Mostrador de Chile.
  85. Francia envía tropas para proteger aeropuerto de República Centroafricana, en Cri de China.
  86. Golpe de Estado en República Centroafricana, en RTVC de España.
  87. http://www.laprensagrafica.com/Taiwan--un-muerto-y-numerosos-edificios-danados-por-sismo-6-1-grados
  88. Fallece a los 95 años Frederick Sanger, dos veces Nobel de Química.
  89. Lakers legend Vern Mikkelsen has died at age 85 (en inglés).

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

Traído desde "https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=2013&oldid=4610624"