Bordeos

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 44°50′16″N 00°34′46″O / 44.83778, -0.57944

Bordeos
Bordeaux
Coat of Arms of Bordeaux.svg
Montage Bordeaux 1.jpg
Vistas da cidade
Localización
Bordeos en Francia
Bordeos
Bordeos
PaísFrancia Francia
RexiónAquitania
DepartamentoXironda
DepartamentoDistrito de Bordeos
Xeografía
Altitude1-42 msnm
Superficie1.057 km²
Demografía
Poboación832.605 hab. (2008)
Densidade790 hab/km²
XentilicioBordelés
Outros datos
Código postal33000, 33100, 33200, 33300, 33800
AlcaldeAlain Juppé (UMP)
Páxina oficial de Bordeos

Bordeos[1] (en occitano: Bordèu; en francés: Bordeaux) é unha cidade do suroeste de Francia, capital da rexión de Aquitania e do departamento da Xironda. Está cruzada polo río Garona. O seu xentilicio en lingua galega é bordelés/-esa, e burdigalense/-a.[2]

É un porto accesible para os barcos de altura. Pero os máis atracan augas abaixo do Gironde, principalmente en Verdon. Posúe a derradeira ponte da embocadura do Gironda, a ponte de Aquitania. Máis alá, o Garona, e despois o Gironde, non son franqueables máis que por algúns barcos.

Urbanismo[editar | editar a fonte]

Bordeos é unha cidade na que o desenvolvemento precoz conduciu rapidamente á urbanización completa do territorio municipal, e tamén ó crecemento nos barrios dos arredores, dende o comezo do século XX, como demostra a evolución do número de habitantes.

Tras un período de rápido despoboamento e de importantes traballos de renovación dos barrios máis antigos, a poboación da cidade estabilizouse. Ó mesmo tempo, a aglomeración desenvolveuse a un ritmo rápido, debido a unha forte urbanización. Isto está moi ligado ó feito de que a tipoloxía das construcións da aglomeración bordelesa excede raramente dous, ás veces tres andares, nos arrabaldes.

Despois de abandonado un proxecto de metro automático, Bordeos dotouse dunha especie de tranvía, inaugurado o 21 de decembro de 2003.

Historia[editar | editar a fonte]

Bordeos foi fundada no século III aC co nome de Burdigala polos Bituriges Vivisci (literalmente "biturixes desprazados"), que eran un pobo galo da rexión de Bourges. O primeiro emprazamento situouse na embocadura do Devèze, un afluente do Garona, próximo ó Gironde.

Nesa época actuou como un emporium, un tipo de vila de comerciantes, controlando as rotas do estaño e do chumbo entre os portos galos do río Loira e a república romana. Despois da ocupación romana, Burdigala desenvolveuse e acabou por se converter na cidade máis opulenta da Galia. No século II quitoulle a Saintes (daquela Mediolanum Santonum) o título de capital administrativa da provincia de Aquitania.

Do século XII ao século XV a cidade é un feudo dos reis de Inglaterra. O século XVIII é a súa época dourada, co florecente comercio coas Antillas. As suntuosas mansións costeiras son desa época. Durante a primeira guerra mundial, estando París ameazado polo avance dos exércitos alemáns, o goberno francés reprégase en Bordeos. Fixo mesmo de capital en 1940, antes da derrota.

Administración[editar | editar a fonte]

Dende 1966, Bordeos é a sede da Comunidade Urbana de Bordeos, que comprende 27 concellos: Ambarès-et-Lagrave, Ambès, Artigues-près-Bordeaux, Bassens, Bègles, Blanquefort, Bordeos, Bouliac, Le Bouscat, Bruges, Carbon-Blanc, Cenon, Eysines, Floirac, Gradignan, Le Haillan, Lormont, Mérignac, Parempuyre, Pessac, Saint-Aubin-de-Médoc, Saint-Louis-de-Montferrand, Saint-Médard-en-Jalles, Saint-Vincent-de-Paul, Le Taillan-Médoc, Talence, Villenave-d'Ornon.

Rúa dos irmáns Bonie
Place de la Bourse
Igrexa de Saint Pierre

Bordeos está dividido en 8 cantóns:

  • O 1º cantón conta 24.453 habitantes,
  • O 2º cantón conta 23.855 habitantes;
  • O 3º cantón conta 31.634 habitantes;
  • O 4º cantón conta 30.994 habitantes;
  • O 5º cantón conta 25.184 habitantes;
  • O 6º cantón conta 27.302 habitantes;
  • O 7º cantón conta 12.993 habitantes;
  • O 8º cantón conta 38.948 habitantes.

Monumentos[editar | editar a fonte]

A cidade está clasificada como Patrimonio da Humanidade grazas ao seu conxunto escultórico e arquitectónico.

  • Monumento ós xirondinos e á República.
  • Grand Théâtre.
  • Ponte de Pedra.
  • Catedral de Santo André.
  • Palacio Rohan, onde está a casa do concello.
  • Praza das Quinquonces, segunda praza máis grande de Francia (despois da praza da Concordia en París).
  • Palacio Gallien, derradeiro vestixio da época galo-romana.
  • Porta Cailhau, unha das portas da antiga muralla medieval.
  • La Grosse Cloche, segunda porta restante da antiga muralla medieval.
  • Torre Pey Berland.

Educación[editar | editar a fonte]

Cidades irmás e socias[editar | editar a fonte]

Cidades irmás[editar | editar a fonte]

Cidades socias[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para bordelés.
  2. Bordelés[Ligazón morta] en Digalego.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Traído desde "https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bordeos&oldid=4889842"