Década de 1880

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Segundo milenio
Século XIX
1870
 
1880
 
1890
1880  · 1881  · 1882  · 1883  · 1884
1885  · 1886  · 1887  · 1888  · 1889


1880

Artigo principal: 1880.

Literatura galega

Europa

Península Ibérica

Alemaña

  • 19 de novembro: Constitúese a Asociación liberal, dirixida por von Stauffenber, que reúne os adversarios do proteccionismo e do abandono do Kulturkampt após Bismarck adoptase en xullo unha lei que beneficia a Igrexa católica.
  • O Partido Nacional Liberal alemán, que conta co 17% dos votos no Reichstag, debilítase. O partido progresista (Fortschristtspartei), adversario de Bismarck obtén a mesma representación.

Francia

Italia

  • 14 de marzo: Reúnense en Boloña os socialistas da Emilia-Romaña liderados polo revolucionario Andrea Costa. Este encontro é un primeiro paso cara a federación de todos os socialistas de Italia.
  • Maio: Eleccións lexislativas. A dereita obtén 170 escanos, a esquerda gobernamental 220 e a extrema esquerda un cento. Esta relación de forzas leva a Depretis a procurar un acordo coa dereita e a compor coalicións ("transformismo").
  • Xullo: Abólese a lei sobre a fariña. Esta medida aplícase paulatinamente.

Reino Unido

  • 28 de abril: Remata o goberno conservador de Benjamin Disraeli. Comeza o liberal de William E. Gladstone, que é primeiro ministro até 1885.
    • A caída do goberno de Disraeli débese aos problemas en Suráfrica e na India, asociados á crise económica, agrícola (aumento do éxodo rural) e social (aumento do desemprego).
  • Iníciase un período de disturbios antibritánicos en Irlanda (até 1885).
  • A educación primaria faise obrigatoria. O analfabetismo desaparecerá practicamente a finais do século, se ben en 1885 só entre o 68% e o 75% dos nenos en idade escolar asisten a clase.

Suíza

  • 29 de febreiro: Perfórase o túnel de Saint Gothard.
  • Fúndase a unión Sindical Suíza
  • Créase unha rede telefónica privada en Zúric
  • Fúndase o Comité Internacional da Cruz Vermella en Xenebra.
  • 25 de agosto: o vapor Neptuno afúndese durante unha tempestade no Lago de Bienne e morren 15 persoas.

Europa Central e os Balcáns

  • Febreiro: Francia, o Reino Unido e a Alemaña recoñecen oficialmente a independencia da Romanía.
  • 23 de marzo: O príncipe Alexandre I de Bulgaria, que convocara novas eleccións lexislativas á Sabranía após ter rexeitado nomear un goberno liberal, é desautorizado polo pobo, que volve a darlle a vitoria aos liberais.
  • Abril: A raíz dun conflito fronteirizo cos montenegrinos, baixo a presión de Occidente, Istambul cede as rexións de Hoti e Gruda a Montenegro.
  • 17 de setembro: o sultán otomán abandona a vila de Ulqin, en Montenegro.
  • Hungría: O partido dos cidadáns privados de dereito de voto é substituído polo Partido obreiro unificado húngaro (Magyarorszagi Altalanos Munkaspart), de inspiración marxista. Léo Frankel é condenado a dezaoito meses en prisión e parte ao exilio.

Rusia

Datas do calendario xuliano

  • 5 de febreiro: Novo atentado frustrado contra o tsar. Unha explosión destrúe salón de comidas imperial do Palacio de Inverno.
  • 12 de febreiro: O xeneral Loris Melikov preside a Comisión executiva suprema, dotada de plenos poderes. A comisión suprímese o 6 de agosto e as súas atribucións pasan ao ministerio do interior.
  • 15 de febreiro: Alexandre II de Rusia decide combater politicamente o terrorismo. Fai concesións á oposición, co que logra en parte debilitar o terreo sobre o que medra o radicalismo.

África

Maghreb

  • En maio inaugúrase a Conferencia de Madrid sobre os privilexios capitulares dos europeos en Marrocos. Confírmanse os privilexios definidos pola convención Béclard: mantéñense o dereito de protección e a exención de impostos para os protexidos das potencias estranxeiras e xeneralízase a cláusula da nación máis favorecida.
  • Italia obtén a concesión do camiño de ferro Tunisia-La Goulette, disputada cos os franceses.
  • Misión do coronel Flatters ao Sáhara para recoñecer o trazado do futuro camiño de ferro transahariano. Chega ao lago Menkhough mais debe retornar.
  • Benjamin Cases e Salomon Reinach, da Alianza Israelita, abren escolas e traballan a prol da alfabetización e a occidentalización dos xudeus da Tunicia.

América

1881

Artigo principal: 1881.

África

  • 12 de maio - Asínase o tratado de Qasr el-Said, en El Bardo, Tunisia, que recoñece o protectorado francés sobre ese país norteafricano.
  • Derrotan ás tropas británicas os boers en Suráfrica
"Costumbres gallegas", por Rosalía de Castro, 28/3/1881.

1882

Artigo principal: 1882.

Galicia

Europa

África

América

1883

Artigo principal: 1883.

1884

Artigo principal: 1884.

Europa

América

África

Asia

  • Francia anexa Camboxa.
  • No Xapón créase un senado composto por membros da nobreza de corte (kuge) e das familias Daimyos.

1885

Artigo principal: 1885.

Arte e cultura

Ciencia e tecnoloxía

  • 4 de xaneiro - O doutor William Grant realiza a primeira apendicectomía con éxito.
  • Construción da primeira bicicleta por John K Starley.

1886

Artigo principal: 1886.

1887

Artigo principal: 1887.

1888

Artigo principal: 1888.

Europa

África

América

Asia

Arte e cultura

1889

Artigo principal: 1889.

Os Tratados de Prisciliano son publicados por primeira vez, 1503 anos despois da morte deste importante pensador galego.

Notas

  1. ”El primer tres directo de Madrid llegó hace 125 años”, en La Voz de Galicia 4.08.2008.
Traído desde "https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Década_de_1880&oldid=4510307"