Portal:Irlanda

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
NullDingle peninsula panorama crop.jpg
Mapa de Irlanda Benvido ao Portal de Irlanda!
Fáilte go dtí Tairseach na hÉireann!
Welcome to the Ireland Portal!
Hailsin tae tha Airlann Portal!

Portal de Irlanda

Ireland (MODIS).jpg

Irlanda (Gl-Irlanda.ogg pronunciación ) (en irlandésÉire[ˈeː.ɾʲə] (AFI)Eire pronunciation.ogg escoitar; en inglésIreland[ˈaɪərlənd] ou [ˈɑrlənd] (AFI)En-us-Ireland.ogg escoitar), oficialmente República de Irlanda (Gl-República de Irlanda.ogg pronunciación ) (en irlandés: Poblacht na hÉireann; en inglés: Republic of Ireland) é un país do noroeste de Europa que forma parte da Unión Europea (UE). A súa capital é Dublín (en irlandés: Baile Átha Cliath e en inglés: Dublin). No ano 1949 declarouse o estado irlandés como a República de Irlanda (en inglés Republic of Ireland, en irlandés: Poblacht na hÉireann). Ás veces chámaselle coloquialmente a Illa esmeralda, facendo referencia á intensa cor verde dos campos irlandeses. Está no centro e sur da illa de Irlanda e ocupa a maior parte.

A Illa de Irlanda é polo seu tamaño a terceira illa de Europa e a vixésima do mundo. Atópase ao noroeste da Europa Continental, no lado occidental do Mar de Irlanda, ao oeste da illa de Gran Bretaña, e atópase rodeada por centenares de illas menores e illotes. Dous países posúen soberanía sobre a illa, a República de Irlanda, un país independente, que ocupa aproximadamente cinco sextas partes da illa, e Irlanda do Norte, unha rexión administrativa do Reino Unido, que ocupa a sexta parte restante, no extremo nororiental da illa.

A illa de Irlanda está tradicionalmente dividida en catro rexións ou provincias: Leinster (irlandés: Laighin), Ulster (irlandés: Cúige Uladh), Connacht (irlandés: Connachta) e Munster (irlandés: An Mhumhain).

Artigo destacado

editar

Cuinbattle.jpg
Cú Chulainn (Cuchulainn-audio.ogg pronunciación ), é o heroe mitolóxico irlandés máis famoso do ciclo do Ulster, así como dentro do folclore de Escocia e da Illa de Man. Fillo do deus celta Lugh e Dectera, irmá do rei de Ulster, o seu nome orixinal era Setanta, pero tomou o nome polo que é máis coñecido de Cú Chulainn ("o can de Culann", en irlandés) cando de neno, ó ir visitar ó seu pai adoptivo na casa do ferreiro Culann, matou á cadela que a gardaba. Nese momento comprometeuse a facer de can gardián do ferreiro ata que a cría da defunta chegara á idade adulta e puidese facer o seu traballo.

A formación como guerreiro de Cú Chulainn, levouna a cabo a druída Skatsha, que lle ensinou a utilizar a súa famosa lanza: Gae Bolg. Ós 17 anos, defendeu o Ulster el só contra os exércitos da raíña Maeb de Connacht na épica Táin Bó Cúailnge ("A batalla dos bois de Cualinge"). É coñecido pola súa arrepiante febre na batalla ou ríastrad, coa que se transforma nun monstro irrecoñecible que non distingue entre os amigos e os inimigos. Loita montado no seu carro, conducido polo seu leal auriga Láeg, e do que tiran os seus cabalos, Liath Macha e Dub Sainglend.

Cú Chulainn morreu loitando contra os exércitos das outras tres provincias de Irlanda, unidas pola raíña Maeb. Cóntase que loitou ata o derradeiro intre ata a súa morte, e os exércitos inimigos só se decidiron a atacalo cando viron que un corvo se pousaba no seu ombreiro para beber o seu sangue.

Lugar de interese

editar

Glenveagh National Park (2579034038).jpg
O Parque Nacional Glenveagh (en irlandés: Páirc Náisiúnta Ghleann Bheatha) é o segundo maior parque nacional da República de Irlanda por detrás do Parque Nacional das Montañas Wicklow. Atópase no noroeste do condado de Donegal e a 20 km de Gaoth Dobhair. O parque abrangue case 170 km² e nel atópanse tamén o castelo de Glenveagh e o lago Beagh (en irlandés: Loch Ghleann Bheatha). Posúe unha rede de xardíns informais nos que se poden ver multitude de plantas exóticas de Chile, Madeira ou Tasmania, todas elas protexidas por cortinas forestais de piñeiros e rododendros.

A propiedade foi estabelecida por John Adair, que se fixo polemicamente famoso por expulsar a 244 dos seus inquilinos e por limpar as terras para que non se arruinasen as vistas da paisaxe. Os xardíns e o castelo foron entregados ao goberno da República de Irlanda en 1981 por Henry Plumer McIlhenny de Filadelfia, que mercara as terras en 1937. O terreo foi declarado parque nacional en 1984.

Glenveagh é o fogar da maior manda de cervos comúns de Irlanda e tamén da anteriormente extinta aguia real, que foi reintroducida no parque no ano 2000.

Artigos bos e de calidade

editar Nuvola filesystems services.svg Artigos de calidade (1): Alzamento de Pascua

Crystal Clear action bookmark Silver.png Artigos bos (1): Lady Gregory


Imaxe destacada

editar

St. Finbarr's Cathedral, Cork - geograph.org.uk - 661104.jpg
Catedral de San Finbarr de Cork.
Vexa o artigo Igrexa de Irlanda.


...Arquivo
Biografía destacada

editar

Ficheiro:Enyasweet.jpg
Enya, pseudónimo de Eithne Ní Bhraonain, nada o 17 de maio de 1961 no condado de Donegal, é unha cantante irlandesa. Iniciouse na carreira musical cun grupo de música celta chamado Clannad, que significa "Familia". Pertencente a unha familia de músicos, en 1982 uniuse a Nicky e Roma Ryan coa intención de compor bandas sonoras para películas: a primeira encarga importante foi para o documental británico The Celts; aínda que o éxito chegou da man de Watermark, que sentou o esquema xeral que ían seguir todos os seus discos.

Dende 1987, a cantante compón e produce as súas propias obras. Xunto a algúns temas instrumentais, acostuman ter un oco as cancións na súa lingua materna, o irlandés, e ás veces en latín. Así mesmo, ten cancións en galés, español, as linguas imaxinarias d´O Señor dos Aneis ou o xaponés. Mais a lingua maioritaria é o inglés.

Sabías que...?

editar

Escudo de Waterford.


...Arquivo
Flag of Ireland.svg

Wikiproxecto Conflito Irlandés

Wikimedia Commons

Commons

Wiktionary

no Galizionario

Wikiquote

en Galicitas

Traído desde "https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Irlanda&oldid=4674394"